"Sąsiadka" - Tadeusz Rolke i Chris Niedenthal

Tadeusz Rolke, Chris Niedenthal - "Sąsiadka"

Galeria Sztuki Współczesnej Zachęta w Warszawie - 6 lipca - 26 sierpnia 2001.

Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze - 18 września -  27 października 2002.

Druk zdjęć na tę wystawę zrealizowany został w QPrint w Warszawie.  Zdjęcia zostały wydrukowane cyfrowo na ploterze wielkoformatowym HP DesignJet 5500.

Wystawa Sąsiadka autorstwa Tadeusza Rolke i Chrisa Niedenthala ma szczególną wymowę. Pomysł na cykl fotografii i jego realizacja stały się narzędziem odreagowania emocji. Efekt pracy dwóch doskonałych fotografików jest natomiast doskonałą lekcją tolerancji, samokrytycznym spojrzeniem na ksenofobię i krótkowzroczność społeczeństwa. 

Fotografie Tadeusza Rolke i Chrisa Niedenthala są subtelną metaforą, nawiązującą do tragicznych wydarzeń w Jedwabnem w 1941 roku. Fotografie, wykonane w scenerii żydowskich sztełtów (miasteczek w których przed wojną mieszkali Żydzi) przedstawiają dziecko. Autor unika dosłowności, tworząc jednocześnie współczesny kontekst wydarzenia. Bohaterką zdjęć, tytułową sąsiadką, jest wietnamska dziewczynka - Maja.

Autorzy zdjęć, Tadeusz Rolke i Chris Niedenthal, mistrzowie fotoreportażu potrafią nabrać dystansu do problemu tolerancji. Tadeusz Rolke w latach 70-tych osiedlił się w Niemczech, natomiast Chris Niedenthal, który został przez niego zaproszony do współpracy, urodził się w 1950 roku w Wielkiej Brytanii i dopiero w latach 70-tych przeprowadził się do Polski. Obaj uznani na świecie fotograficy, laureaci wielu prestiżowych nagród, zwracają się do odbiorców jednocześnie z prośbą i z pytaniami:

Istnieją miejsca dawnych wydarzeń i istnieją wyobrażenia. A zatem w miejsca podobne na Podlasiu, na Mazowszu wprowadzamy osobę najbardziej niewinną – dziecko. To dziecko nie ma niebieskich oczu i blond warkoczyka, dziewczynka należy do rodziny sąsiadów, którzy są inni. Na drzwiach ich domu brak liter K+M+B. Do pewnego czasu ta inność mało przeszkadza, granice tolerancji nie są gwałtownie naruszane. Aż do czasu nadejścia wielkiego zła, które wkracza z czasem nienawiści. Koniec znany jest nam wszystkim – to lipiec 1941 roku.

Odczytanie tej narracji stanowi naszą prośbę do odbiorców. Sposób na poznanie tkwi w dokładnym zanalizowaniu poszczególnych fotografii. Prosimy o uruchomienie pokładów wrażliwości, zdolności skojarzeń i refleksji.

A pytania stawiamy sobie i oglądającym.
Czy środki prowadzące do uzyskania określonego nastroju są możliwe do zdefiniowania?
Czy atmosfera niepokoju lub grozy jest czytelna?
Dlaczego niektóre fotografie są tak proste, że opisywanie ich jest paradoksalne, a oddziaływanie ewidentne?}
W czym tkwi tajemnica fotografii, inna niż pozostałych mediów wizualnych?
Ile zależy od wrażliwości widza, na którą tak bardzo liczą autorzy?
Jak wielka będzie klęska autorów wobec muru niezrozumienia?
Sztuka, również sztuka fotografii, zadaje wiele pytań.
Nie na wszystkie potrafią odpowiedzieć artyści.

Tadeusz Rolke, Chris Niedenthal

Tadeusz Rolke. Urodzony w 1929 r. w Warszawie. Zaczyna fotografować podczas II wojny światowej. Studiuje historię sztuki. Studiów nie kończy z powodu aresztowania. W 1955 r. zaczyna intensywnie fotografować. Wkrótce zostaje przyjęty do Związku Polskich Artystów Fotografików. Przez kilka lat pracuje dla tygodnika Stolica, a od 1960 r. w miesięczniku Polska.

W 1970 r. osiedla się w Niemczech. Publikuje w czasopismach: Stern, Der Spiegel, Die Zeit, ART i innych. W Hamburgu realizuje cykl “Fischmarkt“. Dokumentuje miejscowe życie artystyczne. W latach 80. wraca do Polski. Realizuje wystawy w Starej Galerii ZPAF w Warszawie, współpracuje z prasą niemiecką.